Materiały do druku 3D: PLA, PETG, ABS, ASA – Wady i zalety oraz zastosowanie

Jakie są rodzaje materiałów do druku 3D?

Do najpopularniejszych materiałów wykorzystywanych w technologii druku 3D należą PLA, PETG, ABS oraz ASA. Każdy z nich ma swoje unikalne właściwości, które decydują o tym, gdzie najlepiej się sprawdza. W tym artykule przedstawiamy szczegółową charakterystykę tych filamentów, ich zalety i wady oraz przykładowe zastosowania.

PLA – Ekologiczna i łatwa alternatywa

PLA (polilaktyd) to jeden z najczęściej wybieranych materiałów przez osoby zaczynające swoją przygodę z drukiem 3D. Jest to tworzywo biodegradowalne, produkowane głównie z surowców roślinnych, takich jak skrobia kukurydziana. Z tego względu często uznawany jest za materiał przyjazny środowisku.

Największą zaletą PLA jest jego łatwość w druku. Nie wymaga podgrzewanego stołu, dobrze przylega do powierzchni roboczej i jest odporny na wypaczenia. Dzięki temu nawet tanie drukarki 3D radzą sobie z nim bez większych problemów. Dodatkowo PLA pozwala na uzyskanie estetycznego wykończenia z gładką powierzchnią, a szeroka gama kolorów sprawia, że jest atrakcyjny wizualnie.

PLA ma jednak swoje ograniczenia. Przede wszystkim nie nadaje się do zastosowań, w których występują wyższe temperatury — już przy 60°C zaczyna się deformować. Materiał jest również dość kruchy, więc nie sprawdzi się tam, gdzie potrzebna jest duża odporność na uderzenia czy zginanie.

Zastosowania PLA: prototypy, modele dekoracyjne, figurki, gadżety reklamowe, elementy edukacyjne, artykuły biurowe.

ABS – Klasyka przemysłu

ABS (akrylonitryl-butadien-styren) to materiał znany z wyjątkowej odporności na uderzenia, wysoką temperaturę i właściwości mechaniczne. Jest powszechnie używany w przemyśle – m.in. do produkcji obudów sprzętu elektronicznego, elementów AGD czy komponentów motoryzacyjnych.

Druk z ABS wymaga nieco więcej doświadczenia. Filament ten ma tendencję do kurczenia się podczas stygnięcia, co może powodować wypaczenia (warping). Dlatego zaleca się używanie zamkniętej komory oraz podgrzewanego stołu roboczego. ABS wydziela też intensywny zapach – warto więc drukować w dobrze wentylowanym pomieszczeniu.

Jego największymi zaletami są trwałość, odporność na temperaturę i wysoka wytrzymałość mechaniczna. Dzięki temu ABS świetnie nadaje się do druku elementów narażonych na intensywne użytkowanie.

Zastosowania ABS: obudowy elektroniki, części samochodowe, uchwyty, prototypy mechaniczne, klocki konstrukcyjne (np. LEGO).

PETG – Wytrzymałość i elastyczność

PETG (politereftalan etylenu z dodatkiem glikolu) to materiał, który łączy zalety PLA i ABS. Jest bardziej elastyczny i wytrzymały niż PLA, a jednocześnie znacznie łatwiejszy w druku niż ABS. Cechuje się wysoką odpornością na uderzenia i działanie wilgoci, co czyni go idealnym wyborem do zastosowań zewnętrznych i technicznych.

PETG drukuje się przy nieco wyższych temperaturach niż PLA, ale nie wymaga zamkniętej komory. Materiał dobrze się klei między warstwami, co wpływa na trwałość wydruków. Jest również odporny chemicznie — nie reaguje z wodą, alkoholem czy większością detergentów.

Jedną z jego nielicznych wad jest tendencja do „stringingu” – czyli pojawiania się cienkich nitek plastiku pomiędzy częściami modelu. Wymaga to precyzyjnego ustawienia retrakcji i temperatury dyszy.

Zastosowania PETG: elementy użytkowe, pojemniki na płyny, części maszyn, uchwyty, części narażone na wilgoć lub naprężenia mechaniczne.

ASA – Na zewnątrz i na słońce

ASA (akrylonitryl-styren-akrylan) to materiał bardzo podobny do ABS, jednak o jednej kluczowej przewadze — jest odporny na promieniowanie UV i warunki atmosferyczne. Dlatego doskonale sprawdza się w zastosowaniach zewnętrznych, np. w motoryzacji, ogrodnictwie czy konstrukcjach montowanych na zewnątrz.

ASA cechuje się dużą trwałością, odpornością na pękanie i wysoką temperaturę. Podobnie jak ABS, wymaga dobrej przyczepności do stołu i często korzysta się z zamkniętej komory. Druk z ASA może sprawiać trudności początkującym, ale w rękach doświadczonego użytkownika daje doskonałe rezultaty.

Warto zaznaczyć, że wydruki z ASA nie blakną pod wpływem słońca i zachowują swój kolor oraz właściwości przez długi czas – dlatego są chętnie wybierane wszędzie tam, gdzie estetyka i odporność mają kluczowe znaczenie.

Zastosowania ASA: części samochodowe, elementy ogrodowe, obudowy do zastosowań zewnętrznych, uchwyty, tablice informacyjne, zewnętrzne dekoracje.

Podsumowanie

Dobór odpowiedniego materiału do druku 3D powinien zależeć od przeznaczenia danego elementu. PLA sprawdzi się w modelach estetycznych i edukacyjnych, PETG w wydrukach użytkowych, ABS w produkcji przemysłowej, a ASA w elementach narażonych na słońce i warunki atmosferyczne. Znając ich właściwości, łatwiej dopasujesz filament do swojego projektu i uzyskasz trwały oraz funkcjonalny efekt końcowy.